SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
Peygamberimiz yemekten sonra en çok okuduğu rivayet edilen dua şudur: "Elhamdülillahillezî et'amenî hâzâ ve razakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin." Bu dua, Tirmizî'nin Sünen'inde ve İbn Mâce'de yer alan hadislere dayanmaktadır. Hz. Peygamber'in yemek sonrasında bu duayı okuyan kişinin geçmiş günahlarının bağışlanacağını bildirdiği rivayet edilmiştir.
Yemeği bitirdikten sonra Allah'a şükretmek, sünnetin önemli bir parçasıdır. Peygamberimiz yalnızca yemek öncesinde değil, yemek sonrasında da belirli dualar okumuş; bu duaları ashabına öğretmiştir. Söz konusu dualar hem Kur'an'ın şükür emriyle hem de sünnetin gündelik hayatı ibadete dönüştürme anlayışıyla örtüşmektedir.
Hadis kaynaklarında geçen ve Peygamberimiz'e atfedilen yemek sonrası dua şu şekildedir:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هٰذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Okunuşu:
Elhamdülillahillezî et'amenî hâzâ ve razakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin.
Anlamı:
"Bana bu yemeği yediren ve benden herhangi bir güç ve kuvvet olmaksızın onu bana rızık olarak veren Allah'a hamdolsun."
Kaynağı:
Tirmizî, Daavât, 56; İbn Mâce, Et'ime, 16. Tirmizî bu hadis için "hasen" hükmünü vermiştir.
Bu duada dikkat çekici olan ifade "min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin" kısmıdır. Kulun yemeğe kavuşmasının kendi gücü veya çabası sayesinde değil, yalnızca Allah'ın lutfu ile gerçekleştiğini vurgular. Bu, sıradan bir teşekkür cümlesinin çok ötesinde, tevazuu ve teslimiyeti içeren bir şükür ifadesidir.
Tirmizî'de yer alan rivayete göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Kim bir yemek yiyip ardından 'Elhamdülillahillezî et'amenî hâzâ ve razakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin' derse geçmiş günahları bağışlanır." Bu ifade, duanın kabulüne dair kesin bir vaat değil; Allah'ın rahmetine işaret eden bir müjde olarak anlaşılmalıdır. Nitekim İslam alimlerinin büyük çoğunluğu, günahların bağışlanmasına ilişkin bu tür hadisleri küçük günahlara yorumlamış; büyük günahlar için ayrıca tevbenin gerekli olduğunu belirtmiştir.
Bazı hadis kaynaklarında farklı lafızlarla rivayet edilmiş başka yemek sonu duaları da bulunmaktadır. Bunların en bilineni şudur:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
Okunuşu:
Elhamdülillahi hamden kesîran tayyiben mübâreken fîhi gayra mekfiyyin ve lâ müvedda'in ve lâ müstağnen anhu rabbenâ.
Anlamı:
"Rabbimiz, ona yeterliymiş gibi davranılmayan, vedalaşılmayan ve ondan müstağni kalınmayan çok güzel ve bereketli bir hamdolsun Allah'a."
Kaynağı:
Buhârî, Et'ime, 54. Bu dua, Hz. Peygamber'in bir yemekten kalktığında okuduğu şeklinde rivayet edilmiştir.
Her iki dua da farklı lafızlarla aynı temel anlama işaret eder: Yemeği veren Allah'tır, insanın yapabileceği tek şey şükretmektir.
Evet, yemek sonrasında dua okumak sünnettir. Peygamberimiz'in hem yemek öncesinde besmele çektiği hem de yemek sonrasında şükür duası okuduğu, sahih hadis kaynaklarında sabit olarak aktarılmaktadır. Bu nedenle yemek sonrası dua, müstehap bir amel olarak değerlendirilmektedir; yani yapılması sevap kazandıran, terk edilmesi günah sayılmayan bir sünnettir.
Gündelik hayatta bu duayı okuma alışkanlığı edinmek, yemeğin salt bir ihtiyaç giderme eylemi olmadığını, aynı zamanda bir nimet olduğunu hatırlatır. Bu farkındalık, duanın asıl işlevini oluşturmaktadır.
Hadis kaynaklarında yemek sonrası duanın belirli bir sayıda okunması gerektiğine dair bir rivayet bulunmamaktadır. Dua yemek bitiminde bir kez okunur; tekrar sayısına ilişkin kaynaklı bir uygulama aktarılmamıştır.
Hayır, farklıdır. Yemek öncesinde "Bismillah" veya "Bismillahi ve alâ berekeillah" gibi ifadeler sünnet olarak aktarılmışt
Yemeği bitirdikten sonra Allah'a şükretmek, sünnetin önemli bir parçasıdır. Peygamberimiz yalnızca yemek öncesinde değil, yemek sonrasında da belirli dualar okumuş; bu duaları ashabına öğretmiştir. Söz konusu dualar hem Kur'an'ın şükür emriyle hem de sünnetin gündelik hayatı ibadete dönüştürme anlayışıyla örtüşmektedir.
Yemek Sonrası Okunan Duanın Arapçası, Okunuşu ve Anlamı
Hadis kaynaklarında geçen ve Peygamberimiz'e atfedilen yemek sonrası dua şu şekildedir:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هٰذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Okunuşu:
Elhamdülillahillezî et'amenî hâzâ ve razakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin.
Anlamı:
"Bana bu yemeği yediren ve benden herhangi bir güç ve kuvvet olmaksızın onu bana rızık olarak veren Allah'a hamdolsun."
Kaynağı:
Tirmizî, Daavât, 56; İbn Mâce, Et'ime, 16. Tirmizî bu hadis için "hasen" hükmünü vermiştir.
Bu duada dikkat çekici olan ifade "min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin" kısmıdır. Kulun yemeğe kavuşmasının kendi gücü veya çabası sayesinde değil, yalnızca Allah'ın lutfu ile gerçekleştiğini vurgular. Bu, sıradan bir teşekkür cümlesinin çok ötesinde, tevazuu ve teslimiyeti içeren bir şükür ifadesidir.
Hadiste Geçen Müjde Ne Anlama Geliyor?
Tirmizî'de yer alan rivayete göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Kim bir yemek yiyip ardından 'Elhamdülillahillezî et'amenî hâzâ ve razakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin' derse geçmiş günahları bağışlanır." Bu ifade, duanın kabulüne dair kesin bir vaat değil; Allah'ın rahmetine işaret eden bir müjde olarak anlaşılmalıdır. Nitekim İslam alimlerinin büyük çoğunluğu, günahların bağışlanmasına ilişkin bu tür hadisleri küçük günahlara yorumlamış; büyük günahlar için ayrıca tevbenin gerekli olduğunu belirtmiştir.
Yemekten Sonra Okunabilecek Diğer Dualar
Bazı hadis kaynaklarında farklı lafızlarla rivayet edilmiş başka yemek sonu duaları da bulunmaktadır. Bunların en bilineni şudur:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
Okunuşu:
Elhamdülillahi hamden kesîran tayyiben mübâreken fîhi gayra mekfiyyin ve lâ müvedda'in ve lâ müstağnen anhu rabbenâ.
Anlamı:
"Rabbimiz, ona yeterliymiş gibi davranılmayan, vedalaşılmayan ve ondan müstağni kalınmayan çok güzel ve bereketli bir hamdolsun Allah'a."
Kaynağı:
Buhârî, Et'ime, 54. Bu dua, Hz. Peygamber'in bir yemekten kalktığında okuduğu şeklinde rivayet edilmiştir.
Her iki dua da farklı lafızlarla aynı temel anlama işaret eder: Yemeği veren Allah'tır, insanın yapabileceği tek şey şükretmektir.
Yemek Sonrası Dua Okumak Sünnet mi?
Evet, yemek sonrasında dua okumak sünnettir. Peygamberimiz'in hem yemek öncesinde besmele çektiği hem de yemek sonrasında şükür duası okuduğu, sahih hadis kaynaklarında sabit olarak aktarılmaktadır. Bu nedenle yemek sonrası dua, müstehap bir amel olarak değerlendirilmektedir; yani yapılması sevap kazandıran, terk edilmesi günah sayılmayan bir sünnettir.
Gündelik hayatta bu duayı okuma alışkanlığı edinmek, yemeğin salt bir ihtiyaç giderme eylemi olmadığını, aynı zamanda bir nimet olduğunu hatırlatır. Bu farkındalık, duanın asıl işlevini oluşturmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemek sonrası dua kaç defa okunur?
Hadis kaynaklarında yemek sonrası duanın belirli bir sayıda okunması gerektiğine dair bir rivayet bulunmamaktadır. Dua yemek bitiminde bir kez okunur; tekrar sayısına ilişkin kaynaklı bir uygulama aktarılmamıştır.
Yemek öncesi ve sonrası dua aynı mı?
Hayır, farklıdır. Yemek öncesinde "Bismillah" veya "Bismillahi ve alâ berekeillah" gibi ifadeler sünnet olarak aktarılmışt
