OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Namazdan sonra tesbih çekmek, Hz. Peygamber'in düzenli olarak uyguladığı ve ashabına da tavsiye ettiği bir sünnettir. Sahih hadislerde aktarılan temel uygulama şöyledir: namazın ardından otururken 33 kez "Sübhânallah", 33 kez "Elhamdülillah" ve 33 kez "Allahu ekber" denilir; ardından 100'e tamamlamak için bir kez "Lâ ilâhe illallahu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr" okunur. Bu uygulama Müslim'in Sahih'inde, Hz. Ebû Hüreyre'den rivayet edilen hadiste açıkça yer almaktadır.
Tesbih çekmenin yöntemi basittir; ancak doğru uygulanması için birkaç önemli ayrıntı bilinmelidir. Namaz selam verildikten sonra kıbleye dönük oturur vaziyette, zikre başlanır. Parmaklar üzerinden saymak sünnete uygundur; nitekim Hz. Peygamber'in parmaklar üzerinden saydığını bildiren rivayetler Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da yer almaktadır. Tespih taneleri kullanmak ise âlimlerin büyük çoğunluğunca caiz görülmüş, bazı sahabe ve tabiîn tarafından da uygulanmıştır.
Namazın ardından okunacak üç temel zikir şöyledir:
Birincisi, 33 kez okunacak tesbihtir:
Arapça: سُبْحَانَ اللهِ
Okunuşu: Sübhânallah
Anlamı: Allah her türlü noksanlıktan münezzehtir.
İkincisi, 33 kez okunacak tahmittir:
Arapça: اَلْحَمْدُ لِلَّهِ
Okunuşu: Elhamdülillah
Anlamı: Hamd, şükür yalnızca Allah'a mahsustur.
Üçüncüsü, 33 kez okunacak tekbirdir:
Arapça: اَللهُ أَكْبَرُ
Okunuşu: Allahu ekber
Anlamı: Allah en büyüktür.
Ardından 100'ü tamamlamak üzere bir kez okunacak zikir:
Arapça: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Okunuşu: Lâ ilâhe illallahu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Anlamı: Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur; mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir.
Kaynağı: Sahîh-i Müslim, Kitâbü'l-Mesâcid, hadis no: 597 (Ebû Hüreyre rivayeti)
Sıra, hadiste geçtiği şekliyle önce Sübhânallah, ardından Elhamdülillah, ardından Allahu ekber biçimindedir. Bazı rivayetlerde bu sıranın değiştiği görülse de Müslim'deki meşhur rivayette bu sıra sabittir. Hanefî, Şafiî ve Mâlikî fıkıh kaynaklarında da bu sıra esas alınmıştır.
Tesbih çekerken her birini ayrı ayrı saymak gerekir; yani önce 33 kez Sübhânallah tamamlanır, sonra Elhamdülillah'a geçilir, ardından Allahu ekber söylenir. Üçünü karıştırarak ya da dönüşümlü söyleyerek saymak rivayetle örtüşmez.
Her iki yöntem de fıkhen caizdir. Parmakla saymak, Hz. Peygamber'in bizzat uyguladığı yöntem olarak Tirmizî ve Ebû Dâvûd'daki rivayetlerle sabittir; bu nedenle parmakla saymak sünnete daha yakın kabul edilmektedir. Tespih tanesi kullanmak ise sahabe döneminden itibaren uygulanmış, İbn Hacer el-Askalânî başta olmak üzere pek çok âlim tarafından caiz görülmüştür. Sayım doğruluğunu sağladığı sürece tespih kullanmakta bir sakınca bulunmamaktadır.
Dijital tespih veya uygulama kullanmak konusunda ise fıkıh âlimleri arasında farklı görüşler mevcuttur; bu konuda bir fetva için güvenilir bir dini otorite veya diyanet kaynakları başvurulabilir.
Pek çok âlim, tesbih zikirlerine geçmeden önce istiğfar okunmasını müstehap saymıştır. Bu uygulama, Hz. Sevbân'dan rivayet edilen ve Müslim'de geçen hadise dayanmaktadır: Hz. Peygamber namazdan selam verdikten sonra üç kez "Estağfirullah" derdi, ardından "Allahümme ente's-selâmü ve minke's-selâm, tebârekte yâ ze'l-celâli ve'l-ikrâm" diyerek namazdan çıkardı. Bu zikrin ardından tesbih zikirlerine geçmek yaygın ve kaynaklı bir uygulamadır.
Sahih hadislerde bu tesbih uygulaması namazla ilişkilendirilmiş olmakla birlikte yalnızca belirli vakitlerle sınırlandırılmamıştır. Farz na
Tesbih çekmenin yöntemi basittir; ancak doğru uygulanması için birkaç önemli ayrıntı bilinmelidir. Namaz selam verildikten sonra kıbleye dönük oturur vaziyette, zikre başlanır. Parmaklar üzerinden saymak sünnete uygundur; nitekim Hz. Peygamber'in parmaklar üzerinden saydığını bildiren rivayetler Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da yer almaktadır. Tespih taneleri kullanmak ise âlimlerin büyük çoğunluğunca caiz görülmüş, bazı sahabe ve tabiîn tarafından da uygulanmıştır.
Namazdan Sonra Okunan Tesbih Zikirlerinin Tam Metni
Namazın ardından okunacak üç temel zikir şöyledir:
Birincisi, 33 kez okunacak tesbihtir:
Arapça: سُبْحَانَ اللهِ
Okunuşu: Sübhânallah
Anlamı: Allah her türlü noksanlıktan münezzehtir.
İkincisi, 33 kez okunacak tahmittir:
Arapça: اَلْحَمْدُ لِلَّهِ
Okunuşu: Elhamdülillah
Anlamı: Hamd, şükür yalnızca Allah'a mahsustur.
Üçüncüsü, 33 kez okunacak tekbirdir:
Arapça: اَللهُ أَكْبَرُ
Okunuşu: Allahu ekber
Anlamı: Allah en büyüktür.
Ardından 100'ü tamamlamak üzere bir kez okunacak zikir:
Arapça: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Okunuşu: Lâ ilâhe illallahu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Anlamı: Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur; mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir.
Kaynağı: Sahîh-i Müslim, Kitâbü'l-Mesâcid, hadis no: 597 (Ebû Hüreyre rivayeti)
Namazdan Sonra Tesbih Sırası Nasıl Olmalı?
Sıra, hadiste geçtiği şekliyle önce Sübhânallah, ardından Elhamdülillah, ardından Allahu ekber biçimindedir. Bazı rivayetlerde bu sıranın değiştiği görülse de Müslim'deki meşhur rivayette bu sıra sabittir. Hanefî, Şafiî ve Mâlikî fıkıh kaynaklarında da bu sıra esas alınmıştır.
Tesbih çekerken her birini ayrı ayrı saymak gerekir; yani önce 33 kez Sübhânallah tamamlanır, sonra Elhamdülillah'a geçilir, ardından Allahu ekber söylenir. Üçünü karıştırarak ya da dönüşümlü söyleyerek saymak rivayetle örtüşmez.
Tesbih Parmakla mı Çekilmeli, Tespih Tanesiyle mi?
Her iki yöntem de fıkhen caizdir. Parmakla saymak, Hz. Peygamber'in bizzat uyguladığı yöntem olarak Tirmizî ve Ebû Dâvûd'daki rivayetlerle sabittir; bu nedenle parmakla saymak sünnete daha yakın kabul edilmektedir. Tespih tanesi kullanmak ise sahabe döneminden itibaren uygulanmış, İbn Hacer el-Askalânî başta olmak üzere pek çok âlim tarafından caiz görülmüştür. Sayım doğruluğunu sağladığı sürece tespih kullanmakta bir sakınca bulunmamaktadır.
Dijital tespih veya uygulama kullanmak konusunda ise fıkıh âlimleri arasında farklı görüşler mevcuttur; bu konuda bir fetva için güvenilir bir dini otorite veya diyanet kaynakları başvurulabilir.
Namazdan Sonra Tesbih Çekmeden Önce Ne Okunur?
Pek çok âlim, tesbih zikirlerine geçmeden önce istiğfar okunmasını müstehap saymıştır. Bu uygulama, Hz. Sevbân'dan rivayet edilen ve Müslim'de geçen hadise dayanmaktadır: Hz. Peygamber namazdan selam verdikten sonra üç kez "Estağfirullah" derdi, ardından "Allahümme ente's-selâmü ve minke's-selâm, tebârekte yâ ze'l-celâli ve'l-ikrâm" diyerek namazdan çıkardı. Bu zikrin ardından tesbih zikirlerine geçmek yaygın ve kaynaklı bir uygulamadır.
Tesbih Her Namazdan Sonra Çekilmeli mi?
Sahih hadislerde bu tesbih uygulaması namazla ilişkilendirilmiş olmakla birlikte yalnızca belirli vakitlerle sınırlandırılmamıştır. Farz na
