SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
Sofradaki her lokmayı bir nimete dönüştüren uzun yemek duası, yemekten önce Besmele ile başlayıp yemekten sonra belirli bir dua metniyle tamamlanan iki aşamalı bir uygulamadır. Hadis kaynaklarında geçen bu duaların her ikisi de ayrı vakitlere aittir; birini diğerinin yerine okumak doğru olmaz.
Yemekten önce "Bismillah" denir; yemeğin ortasında unutulursa "Bismillahi evvelehû ve âhirehû" okunur. Bu, Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçen sahih bir rivayete dayanır. Yemekten sonra ise şükür içeren dua okunur. Peki "uzun yemek duası" olarak bilinen metin hangisidir?
Halk arasında "uzun yemek duası" olarak yaygınlaşan metin, yemek sonrasında okunan ve birden fazla cümleden oluşan şükür duasıdır. Bu metnin temel kaynağı Tirmizî'de rivayet edilen şu duadır:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ müslimîn.
Anlamı:
"Bizi yediren, içiren ve Müslüman kılan Allah'a hamdolsun."
Kaynağı: Tirmizî, Deavât, 56; Ebû Dâvûd, Et'ime, 52
Daha uzun olarak bilinen ve sofra duasının devamında okunan rivayet ise şöyledir:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
Okunuşu:
Elhamdülillâhi hamden kesîran tayyiben mübâreken fîh, ğayre mekfiyyin velâ müvedda'in velâ müstağnen 'anh, rabbenâ.
Anlamı:
"Rabbimiz! Sana karşılıksız bırakılmayan, vedalaşılmayan ve ihtiyaç duyulmaktan vazgeçilmeyen çok, temiz ve bereketli bir hamd olsun."
Kaynağı: Buhârî, Et'ime, 54; Ebû Dâvûd, Et'ime, 52
Bu ikinci rivayet, Hz. Peygamber'in yemek sonrasında bizzat okuduğu sabit olan ve kaynaklarda uzunluğuyla öne çıkan duadır. Halk arasında "uzun yemek duası" denildiğinde çoğunlukla bu metin kastedilmektedir.
Yemekten önce yalnızca "Bismillah" demek sünnettir. Bunu destekleyen rivayet Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da geçmektedir. Sofra duasının tamamı yemekten sonraya aittir; yemekten önce uzun bir dua okunması hadislerde sabit değildir.
Yemeğe başlarken Besmele'yi unutan biri yemeğin ortasında hatırlarsa "Bismillahi evvelehû ve âhirehû" der. Bu uygulama Ebû Dâvûd'da geçen rivayete dayanır ve yemek boyunca şeytanın bereketi paylaşmasını engellediği belirtilir.
Uygulamanın sırası şöyledir: Yemeğe başlamadan önce Besmele çekilir. Yemek yenilir. Sofra kaldırılırken ya da yemek biter bitmez şükür duası okunur. Yukarıda verilen Buhârî rivayetindeki uzun metin bu aşamada okunur.
Oturuş veya kalkış sırasında belirli bir beden pozisyonu şart koşulmamıştır. Duayı okumak için abdest alma zorunluluğu da hadislerde geçmez; bu bir şükür duasıdır, namaz değildir. Sesli ya da sessiz okunabilir; cemaatle yenilen sofralar için sesli okunması güzel bir uygulamadır ancak bunun da kaynakta belirli bir şekli yoktur.
Yemek sonrası şükür duası için güvenilir hadis kaynaklarında belirli bir tekrar sayısı geçmez. Her yemekten sonra bir kez okunması sünnete uygun olan uygulamadır. "Üç kez", "yedi kez" veya benzeri tekrar sayıları bu dua için kaynaklarda yer almaz; bu tür bilgiler varsa kaynağı sorgulanmalıdır.
Kısa yemek duası genellikle yalnızca "Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ müslimîn" cümlesiyle sınırlı tutulur. Uzun yemek duası ise buna ek olarak Buhârî'de geçen "hamden kesîran tayyiben mübâreken fîh..." rivayetini de kapsar. Her ikisi de sahih kaynaklara dayanır; uzun olan versiyon daha kapsamlı bir şükür ifadesi içerir.
Hadislerde geçen duaları Arapça öğrenerek okumak daha uygundur çünkü rivayet bu dille sabittir. Ancak Arapçayı henüz öğrenmemiş biri, anlamını bilerek Türkçe olarak da şükranını ifade edebilir. Dil konusunda bağlayıcı bir hüküm yoktur; önemli olan duanın içtenlikle
Yemekten önce "Bismillah" denir; yemeğin ortasında unutulursa "Bismillahi evvelehû ve âhirehû" okunur. Bu, Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçen sahih bir rivayete dayanır. Yemekten sonra ise şükür içeren dua okunur. Peki "uzun yemek duası" olarak bilinen metin hangisidir?
Uzun Yemek Duası Metni, Okunuşu ve Anlamı
Halk arasında "uzun yemek duası" olarak yaygınlaşan metin, yemek sonrasında okunan ve birden fazla cümleden oluşan şükür duasıdır. Bu metnin temel kaynağı Tirmizî'de rivayet edilen şu duadır:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ müslimîn.
Anlamı:
"Bizi yediren, içiren ve Müslüman kılan Allah'a hamdolsun."
Kaynağı: Tirmizî, Deavât, 56; Ebû Dâvûd, Et'ime, 52
Daha uzun olarak bilinen ve sofra duasının devamında okunan rivayet ise şöyledir:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
Okunuşu:
Elhamdülillâhi hamden kesîran tayyiben mübâreken fîh, ğayre mekfiyyin velâ müvedda'in velâ müstağnen 'anh, rabbenâ.
Anlamı:
"Rabbimiz! Sana karşılıksız bırakılmayan, vedalaşılmayan ve ihtiyaç duyulmaktan vazgeçilmeyen çok, temiz ve bereketli bir hamd olsun."
Kaynağı: Buhârî, Et'ime, 54; Ebû Dâvûd, Et'ime, 52
Bu ikinci rivayet, Hz. Peygamber'in yemek sonrasında bizzat okuduğu sabit olan ve kaynaklarda uzunluğuyla öne çıkan duadır. Halk arasında "uzun yemek duası" denildiğinde çoğunlukla bu metin kastedilmektedir.
Yemekten Önce Ne Okunur?
Yemekten önce yalnızca "Bismillah" demek sünnettir. Bunu destekleyen rivayet Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da geçmektedir. Sofra duasının tamamı yemekten sonraya aittir; yemekten önce uzun bir dua okunması hadislerde sabit değildir.
Yemeğe başlarken Besmele'yi unutan biri yemeğin ortasında hatırlarsa "Bismillahi evvelehû ve âhirehû" der. Bu uygulama Ebû Dâvûd'da geçen rivayete dayanır ve yemek boyunca şeytanın bereketi paylaşmasını engellediği belirtilir.
Uzun Yemek Duası Nasıl Okunur, Hangi Sırayla?
Uygulamanın sırası şöyledir: Yemeğe başlamadan önce Besmele çekilir. Yemek yenilir. Sofra kaldırılırken ya da yemek biter bitmez şükür duası okunur. Yukarıda verilen Buhârî rivayetindeki uzun metin bu aşamada okunur.
Oturuş veya kalkış sırasında belirli bir beden pozisyonu şart koşulmamıştır. Duayı okumak için abdest alma zorunluluğu da hadislerde geçmez; bu bir şükür duasıdır, namaz değildir. Sesli ya da sessiz okunabilir; cemaatle yenilen sofralar için sesli okunması güzel bir uygulamadır ancak bunun da kaynakta belirli bir şekli yoktur.
Kaç Defa Okunur?
Yemek sonrası şükür duası için güvenilir hadis kaynaklarında belirli bir tekrar sayısı geçmez. Her yemekten sonra bir kez okunması sünnete uygun olan uygulamadır. "Üç kez", "yedi kez" veya benzeri tekrar sayıları bu dua için kaynaklarda yer almaz; bu tür bilgiler varsa kaynağı sorgulanmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Uzun yemek duası ile kısa yemek duası arasındaki fark nedir?
Kısa yemek duası genellikle yalnızca "Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ müslimîn" cümlesiyle sınırlı tutulur. Uzun yemek duası ise buna ek olarak Buhârî'de geçen "hamden kesîran tayyiben mübâreken fîh..." rivayetini de kapsar. Her ikisi de sahih kaynaklara dayanır; uzun olan versiyon daha kapsamlı bir şükür ifadesi içerir.
Yemek duası Arapça mı okunmalı, Türkçe mi?
Hadislerde geçen duaları Arapça öğrenerek okumak daha uygundur çünkü rivayet bu dille sabittir. Ancak Arapçayı henüz öğrenmemiş biri, anlamını bilerek Türkçe olarak da şükranını ifade edebilir. Dil konusunda bağlayıcı bir hüküm yoktur; önemli olan duanın içtenlikle
