OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
En güzel yemek duası, Hz. Peygamber'den (s.a.v.) sahih hadislerle nakledilen "Bismillah" ile başlamak ve yemek sonunda "Elhamdülillah" demektir. Bunların yanı sıra yemek sonrası için rivayet edilen özel bir dua da hadis kaynaklarında yer almaktadır. Yani mesele sırf bir dua yarışması değil; sofranın başında ve sonunda okunması sünnet olan, kaynağı sağlam rivayetlere dayanan belirli sözlerdir.
Pek çok insan "en güzel yemek duası" derken aslında şunu soruyor: Yemekten önce ve sonra ne okunur, bu konuda Hz. Peygamber'den gelen gerçek bir rivayet var mı? Cevap kısadır ama derin: Evet, vardır. Ve bu rivayetler hem Buhârî hem Müslim gibi temel hadis kaynaklarında geçmektedir.
Yemekten önce okunması gereken şey, özel ve uzun bir dua metni değildir. Hz. Peygamber (s.a.v.) yemeğe başlarken "Bismillah" denmesini emretmiş ve bu husus Sahîh-i Müslim'de rivayet edilmiştir. Ömer b. Ebî Seleme'den gelen rivayette Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Ey oğlum, besmele çek, sağ elinle ye ve önünden ye." (Buhârî, Müslim)
Yemek sırasında besmelenin unutulması durumunda ise şu söz okunur:
Arapça:
بِسْمِ اللَّهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirahû.
Anlamı:
"Başında da sonunda da Allah'ın adıyla."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Etime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47. Tirmizî bu hadisi hasen-sahih olarak değerlendirmiştir.
Bu rivayet, yemeğe başlarken besmelenin unutulması hâlinde ne yapılacağını açıkça göstermektedir. Uzun ve kaynak belirsiz dualar yerine bu sünnet yeterlidir.
Yemekten sonra okunacak en güzel dua, Hz. Peygamber'den sahih senetle nakledilen şu duadır:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenî hâzâ ve razakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin.
Anlamı:
"Bana bu yiyeceği yediren ve benden herhangi bir güç ve kuvvet olmaksızın bunu rızık olarak veren Allah'a hamdolsun."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Libâs, 1; Tirmizî, Da'avât, 56. Tirmizî bu hadisi hasen olarak nitelendirmiştir. Hadis, Muâz b. Enes el-Cühenî'den rivayet edilmektedir.
Bu duanın devamında şu bilgi de yer alır: Hz. Peygamber bu duayı okuyan kişinin geçmiş günahlarının bağışlanacağını müjdelemiştir. Ancak bu müjdeyi kesin bir garanti olarak değil, Allah'ın lütfuna bağlı bir ümit olarak anlamak gerekir.
Evet, yemek sonrası yalnızca "Elhamdülillah" demek de sünnete uygundur. Nitekim Hz. Peygamber'den gelen bir rivayette şöyle buyrulmuştur: "Allah, kulunun bir şey yiyip ardından o yemek için O'na hamd etmesinden, bir şey içip ardından o içecek için O'na hamd etmesinden razı olur." (Müslim, Zikir, 89)
Dolayısıyla uzun bir duayı ezberleyemeyenler ya da sofrada çocuklar için kısa bir uygulama arayanlar için "Elhamdülillah" demek hem kaynaklı hem de yeterlidir. Dini yükümlülük açısından bu kadar bile büyük bir değer taşımaktadır.
Türkiye'de yaygın biçimde "sofra duası" olarak okunan ve genellikle çocuklara öğretilen şu metin halk arasında çok bilinir:
"Bismillâhirrahmânirrahîm. Elhamdülillâhi Rabbi'l-âlemîn. Yâ Rabbi, bu nimetleri bize ihsan eyleyen sensin. Şükürler olsun sana ya Rabbi. Âmin."
Bu metnin büyük bölümü Kur'an'dan alınan ifadeler ve genel dua cümleleri içermektedir. Ancak bu formun tamamı, hadis kaynaklarında aynen bu şekilde geçen bir rivayet değildir. Yani bu metni okumak İslami açıdan sorunlu değildir; fakat "Hz. Peygamber'in sofra duası" olarak sunmak doğru olmaz. Kaynağı sağlam olan dualar yukarıda aktarılanlardır.
Evet, yeterlidir. Hz. Peygamber'den gelen rivayetlerde yemekten önce "Bismillah" denmesi emredilmiş, bunun ötesinde özel ve uzun bir dua zorunlu kılınmamıştır. Sünnet olan bu kısa söz, sofranın başında okunması gereken asıl ifadedir.
Hadis kaynaklarında yemek duası için belirli bir tekrar sayısı bildirilmemiştir. Yemekten önce bir kez "Bismillah", yemekten sonra bir kez hamd veya yukar
Pek çok insan "en güzel yemek duası" derken aslında şunu soruyor: Yemekten önce ve sonra ne okunur, bu konuda Hz. Peygamber'den gelen gerçek bir rivayet var mı? Cevap kısadır ama derin: Evet, vardır. Ve bu rivayetler hem Buhârî hem Müslim gibi temel hadis kaynaklarında geçmektedir.
Yemekten Önce Okunacak Dua: Bismillah
Yemekten önce okunması gereken şey, özel ve uzun bir dua metni değildir. Hz. Peygamber (s.a.v.) yemeğe başlarken "Bismillah" denmesini emretmiş ve bu husus Sahîh-i Müslim'de rivayet edilmiştir. Ömer b. Ebî Seleme'den gelen rivayette Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Ey oğlum, besmele çek, sağ elinle ye ve önünden ye." (Buhârî, Müslim)
Yemek sırasında besmelenin unutulması durumunda ise şu söz okunur:
Arapça:
بِسْمِ اللَّهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirahû.
Anlamı:
"Başında da sonunda da Allah'ın adıyla."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Etime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47. Tirmizî bu hadisi hasen-sahih olarak değerlendirmiştir.
Bu rivayet, yemeğe başlarken besmelenin unutulması hâlinde ne yapılacağını açıkça göstermektedir. Uzun ve kaynak belirsiz dualar yerine bu sünnet yeterlidir.
Yemek Sonrası Duası: Hadiste Geçen Rivayet
Yemekten sonra okunacak en güzel dua, Hz. Peygamber'den sahih senetle nakledilen şu duadır:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenî hâzâ ve razakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin.
Anlamı:
"Bana bu yiyeceği yediren ve benden herhangi bir güç ve kuvvet olmaksızın bunu rızık olarak veren Allah'a hamdolsun."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Libâs, 1; Tirmizî, Da'avât, 56. Tirmizî bu hadisi hasen olarak nitelendirmiştir. Hadis, Muâz b. Enes el-Cühenî'den rivayet edilmektedir.
Bu duanın devamında şu bilgi de yer alır: Hz. Peygamber bu duayı okuyan kişinin geçmiş günahlarının bağışlanacağını müjdelemiştir. Ancak bu müjdeyi kesin bir garanti olarak değil, Allah'ın lütfuna bağlı bir ümit olarak anlamak gerekir.
"Elhamdülillah" Demek Yeterli mi?
Evet, yemek sonrası yalnızca "Elhamdülillah" demek de sünnete uygundur. Nitekim Hz. Peygamber'den gelen bir rivayette şöyle buyrulmuştur: "Allah, kulunun bir şey yiyip ardından o yemek için O'na hamd etmesinden, bir şey içip ardından o içecek için O'na hamd etmesinden razı olur." (Müslim, Zikir, 89)
Dolayısıyla uzun bir duayı ezberleyemeyenler ya da sofrada çocuklar için kısa bir uygulama arayanlar için "Elhamdülillah" demek hem kaynaklı hem de yeterlidir. Dini yükümlülük açısından bu kadar bile büyük bir değer taşımaktadır.
Sofra Duası Olarak Bilinen Geleneksel Metin
Türkiye'de yaygın biçimde "sofra duası" olarak okunan ve genellikle çocuklara öğretilen şu metin halk arasında çok bilinir:
"Bismillâhirrahmânirrahîm. Elhamdülillâhi Rabbi'l-âlemîn. Yâ Rabbi, bu nimetleri bize ihsan eyleyen sensin. Şükürler olsun sana ya Rabbi. Âmin."
Bu metnin büyük bölümü Kur'an'dan alınan ifadeler ve genel dua cümleleri içermektedir. Ancak bu formun tamamı, hadis kaynaklarında aynen bu şekilde geçen bir rivayet değildir. Yani bu metni okumak İslami açıdan sorunlu değildir; fakat "Hz. Peygamber'in sofra duası" olarak sunmak doğru olmaz. Kaynağı sağlam olan dualar yukarıda aktarılanlardır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemekten önce sadece "Bismillah" demek yeterli midir?
Evet, yeterlidir. Hz. Peygamber'den gelen rivayetlerde yemekten önce "Bismillah" denmesi emredilmiş, bunun ötesinde özel ve uzun bir dua zorunlu kılınmamıştır. Sünnet olan bu kısa söz, sofranın başında okunması gereken asıl ifadedir.
Yemek duası kaç kere okunmalıdır?
Hadis kaynaklarında yemek duası için belirli bir tekrar sayısı bildirilmemiştir. Yemekten önce bir kez "Bismillah", yemekten sonra bir kez hamd veya yukar
