DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Hasta bir yakını için dua arayan biri, çoğunlukla hem güvenilir bir kaynak hem de kalpten gelen bir teselli arar. Hastaya şifa duası için İslam'ın temel kaynaklarında birden fazla rivayet bulunmaktadır. Bunların en bilineni, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) hasta ziyaretinde okuduğu ve Sahih-i Buhârî ile Sahih-i Müslim'de geçen duadır. Bu dua hem hastanın yanında okunabilir hem de uzaktan yapılan bir niyazla kalbe yakın tutulabilir.
Hz. Peygamber hasta birini ziyaret ettiğinde elini hastanın üzerine koyar ya da hastaya doğru dönerek şu duayı okurdu:
Arapça:
اللَّهُمَّ رَبَّ النَّاسِ أَذْهِبِ الْبَأْسَ، اشْفِ أَنْتَ الشَّافِي، لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ، شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا
Okunuşu:
Allâhümme Rabbe'n-nâsi ezhibe'l-be'se, işfi ente'ş-Şâfî, lâ şifâe illâ şifâük, şifâen lâ yügâdiru sekamâ.
Anlamı:
"Ey insanların Rabbi! Bu hastalığı gider. Şifa ver; zira şifa veren yalnız Sensin. Öyle bir şifa ver ki hiçbir hastalık bırakmasın."
Kaynağı:
Sahih-i Buhârî, Tıbb, 38; Sahih-i Müslim, Selâm, 46.
Bu dua, Hz. Âişe'nin (r.a.) rivayetiyle aktarılmıştır. Yani senedin güvenilirliği açısından hadis literatüründe en sağlam kaynaklara dayanmaktadır.
Hz. Peygamber'den gelen bir diğer rivayet, hasta ziyaretinde yedi kez okunduğu nakledilen şu duadır:
Arapça:
أَسْأَلُ اللهَ الْعَظِيمَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ أَنْ يَشْفِيَكَ
Okunuşu:
Es'elüllâhe'l-azîme Rabbe'l-arşi'l-azîmi en yeşfiyeke.
Anlamı:
"Büyük arşın Rabbi olan Yüce Allah'tan seni iyileştirmesini dilerim."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Tıbb, 19; Tirmizî, Tıbb, 33. Tirmizî bu hadisi hasen-sahih olarak değerlendirmiştir.
Bu rivayette duanın yedi kez okunacağı belirtilmektedir. Söz konusu sayı hadis metninden gelmektedir, sonradan eklenmiş bir gelenek değildir. Dua, hastanın yanında ona yönelik olarak okunur; bu nedenle ikinci tekil şahıs kipiyle "en yeşfiyeke" ifadesi kullanılmıştır.
Kur'an'da doğrudan dua cümlesi niteliğinde olmakla birlikte şifayı konu alan iki ayet özellikle öne çıkmaktadır.
Birincisi, Hz. İbrahim'in (a.s.) Allah'ı tanıtırken söylediği cümledir:
Arapça:
وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ
Okunuşu:
Ve izâ maridtü fehüve yeşfîn.
Anlamı:
"Hastalandığımda bana şifa veren O'dur."
Kaynağı:
Şuarâ Suresi, 80. ayet.
Bu ayet bir dua cümlesi değil, Allah'ın şifa verici olduğuna dair bir ikrardır. Ancak içerdiği anlam nedeniyle şifa niyetiyle okunabilir; yalnızca "bu bir duadır" şeklinde tanıtılmamalıdır.
İkincisi, Kur'an'ın şifa kaynağı olarak tanımlandığı ayettir:
Arapça:
وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ
Okunuşu:
Ve nünezzilü mine'l-Kur'âni mâ hüve şifâün ve rahmetün li'l-mü'minîn.
Anlamı:
"Biz Kur'an'dan müminler için şifa ve rahmet olan şeyler indiriyoruz."
Kaynağı:
İsrâ Suresi, 82. ayet.
Bu ayet, Kur'an'ın manevi bir şifa kaynağı olduğunu bildirmektedir. Hastalık anında Kur'an okumak, özellikle Fâtiha ve Felak-Nâs surelerini okumak, bu anlayışa dayanmaktadır.
Evet, hasta için uzaktan dua etmek de İslam'da meşru ve değerli bir ibadettir. Yukarıda aktarılan "Es'elüllâhe'l-azîm..." duası, rivayette hastanın yanında okunmak üzere gelmiş olsa da genel dua anlayışı içinde uzaktan niyazda bulunmak her zaman mümkündür.
Hasta için yapılan duada isim belirterek "Allah'ım, falancayı şifa ver" diye niyaz etmek de sünnete uygundur. Hz. Peygamber'in bazı sahabilerin hastalığında onlar için isim vererek dua ettiği rivayetler hadis kaynaklarında mevcuttur.
Fâtiha Suresi, hadis literatüründe "şifa" ile ilişkilendirilen sureler arasında en önde gelenidir. Sahih-i Buhârî'de geçen bir rivayette sahabilerden bir grup, bir kabilenin reisini Fâtiha okuyarak rukye yöntemiyle tedavi etmiş; Hz. Peygamber de bu uygulamayı onaylamıştır. Bu
Hz. Peygamber hasta birini ziyaret ettiğinde elini hastanın üzerine koyar ya da hastaya doğru dönerek şu duayı okurdu:
Arapça:
اللَّهُمَّ رَبَّ النَّاسِ أَذْهِبِ الْبَأْسَ، اشْفِ أَنْتَ الشَّافِي، لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ، شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا
Okunuşu:
Allâhümme Rabbe'n-nâsi ezhibe'l-be'se, işfi ente'ş-Şâfî, lâ şifâe illâ şifâük, şifâen lâ yügâdiru sekamâ.
Anlamı:
"Ey insanların Rabbi! Bu hastalığı gider. Şifa ver; zira şifa veren yalnız Sensin. Öyle bir şifa ver ki hiçbir hastalık bırakmasın."
Kaynağı:
Sahih-i Buhârî, Tıbb, 38; Sahih-i Müslim, Selâm, 46.
Bu dua, Hz. Âişe'nin (r.a.) rivayetiyle aktarılmıştır. Yani senedin güvenilirliği açısından hadis literatüründe en sağlam kaynaklara dayanmaktadır.
Hasta Ziyaretinde Okunan Diğer Rivayet
Hz. Peygamber'den gelen bir diğer rivayet, hasta ziyaretinde yedi kez okunduğu nakledilen şu duadır:
Arapça:
أَسْأَلُ اللهَ الْعَظِيمَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ أَنْ يَشْفِيَكَ
Okunuşu:
Es'elüllâhe'l-azîme Rabbe'l-arşi'l-azîmi en yeşfiyeke.
Anlamı:
"Büyük arşın Rabbi olan Yüce Allah'tan seni iyileştirmesini dilerim."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Tıbb, 19; Tirmizî, Tıbb, 33. Tirmizî bu hadisi hasen-sahih olarak değerlendirmiştir.
Bu rivayette duanın yedi kez okunacağı belirtilmektedir. Söz konusu sayı hadis metninden gelmektedir, sonradan eklenmiş bir gelenek değildir. Dua, hastanın yanında ona yönelik olarak okunur; bu nedenle ikinci tekil şahıs kipiyle "en yeşfiyeke" ifadesi kullanılmıştır.
Kur'an'da Şifayla İlgili Ayetler
Kur'an'da doğrudan dua cümlesi niteliğinde olmakla birlikte şifayı konu alan iki ayet özellikle öne çıkmaktadır.
Birincisi, Hz. İbrahim'in (a.s.) Allah'ı tanıtırken söylediği cümledir:
Arapça:
وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ
Okunuşu:
Ve izâ maridtü fehüve yeşfîn.
Anlamı:
"Hastalandığımda bana şifa veren O'dur."
Kaynağı:
Şuarâ Suresi, 80. ayet.
Bu ayet bir dua cümlesi değil, Allah'ın şifa verici olduğuna dair bir ikrardır. Ancak içerdiği anlam nedeniyle şifa niyetiyle okunabilir; yalnızca "bu bir duadır" şeklinde tanıtılmamalıdır.
İkincisi, Kur'an'ın şifa kaynağı olarak tanımlandığı ayettir:
Arapça:
وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ
Okunuşu:
Ve nünezzilü mine'l-Kur'âni mâ hüve şifâün ve rahmetün li'l-mü'minîn.
Anlamı:
"Biz Kur'an'dan müminler için şifa ve rahmet olan şeyler indiriyoruz."
Kaynağı:
İsrâ Suresi, 82. ayet.
Bu ayet, Kur'an'ın manevi bir şifa kaynağı olduğunu bildirmektedir. Hastalık anında Kur'an okumak, özellikle Fâtiha ve Felak-Nâs surelerini okumak, bu anlayışa dayanmaktadır.
Hasta İçin Uzaktan Dua Edilebilir mi?
Evet, hasta için uzaktan dua etmek de İslam'da meşru ve değerli bir ibadettir. Yukarıda aktarılan "Es'elüllâhe'l-azîm..." duası, rivayette hastanın yanında okunmak üzere gelmiş olsa da genel dua anlayışı içinde uzaktan niyazda bulunmak her zaman mümkündür.
Hasta için yapılan duada isim belirterek "Allah'ım, falancayı şifa ver" diye niyaz etmek de sünnete uygundur. Hz. Peygamber'in bazı sahabilerin hastalığında onlar için isim vererek dua ettiği rivayetler hadis kaynaklarında mevcuttur.
Fâtiha Suresi ve Şifa
Fâtiha Suresi, hadis literatüründe "şifa" ile ilişkilendirilen sureler arasında en önde gelenidir. Sahih-i Buhârî'de geçen bir rivayette sahabilerden bir grup, bir kabilenin reisini Fâtiha okuyarak rukye yöntemiyle tedavi etmiş; Hz. Peygamber de bu uygulamayı onaylamıştır. Bu
