DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Günlük zikir çekmek, belirli duaları veya Allah'ın isimlerini düzenli aralıklarla tekrar etmek anlamına gelir. Sabah kalktıktan sonra veya namazların ardından oturup tesbihat yapmak, zikrin en yaygın ve kaynaklarda desteklenen biçimidir. Nasıl yapılacağını öğrenmek isteyenler için süreç oldukça sade: niyet, dua veya isim seçimi, tekrar ve huşu.
Kur'an'da Allah'ı çokça zikretmek açıkça emredilir. Ahzab suresi 41. ayette "Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin" buyurulur. Hadislerde ise özellikle namazların ardından okunması tavsiye edilen belirli tesbihatlar aktarılmıştır. Günlük zikir bu iki kaynağa dayanır; tamamen serbest bir uygulama değil, sünnette yeri olan bir ibadettir.
Zikir çekmek için özel bir mekân ya da ekipman şart değildir. Esas olan niyetin Allah rızası için olması ve dikkatın dağılmamasıdır. Geleneksel uygulamada tesbih kullanılır; ancak parmak uçlarıyla saymak da hadislerde geçen bir yöntemdir. Hz. Peygamber'in sahabîlere parmak uçlarıyla saymasını öğütlediğine dair rivayetler Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da yer almaktadır.
Zikir çekerken acele edilmemesi, her tekrarda anlamın farkında olunması tavsiye edilir. Ağız hareketleriyle sessizce ya da alçak sesle okunabilir; her ikisi de caizdir.
Hadis kaynaklarında namazların ardından okunması tavsiye edilen tesbihat şu şekilde aktarılmıştır:
Sübhanallah — 33 defa
Elhamdülillah — 33 defa
Allahu Ekber — 33 defa
Bu üçünün ardından La ilahe illallahu vahdehu la şerike leh, lehu'l-mülkü ve lehu'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr cümlesiyle tamamlanması Müslim'de Hz. Ebû Hüreyre'den gelen rivayete dayanır. Bu tesbihat, günlük zikrin en sağlam kaynaklı bölümünü oluşturur.
Sabah ve akşam zikirleri, Kur'an ve hadislerde ayrı ayrı vurgulanan bir uygulamadır. Kehf suresi 28. ayette sabah ve akşam Rablerine dua edenlere uyulması tavsiye edilir. Hadis kaynaklarında ise sabah namazının ardından ve ikindi ile akşam arasında okunabilecek çeşitli dualar rivayet edilmiştir.
Sabah zikirlerinin en bilinenleri arasında Ayetü'l-Kürsî (Bakara suresi 255. ayet), İhlas, Felak ve Nas surelerinin üçer defa okunması yer alır. Bu uygulama Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de aktarılan rivayetlere dayanır. Akşam için de aynı sureler tavsiye edilmiştir.
Bunların yanı sıra "Bismillahillezi la yedurru mea'smihi şey'un fi'l-ardi ve la fi's-semai ve hüve's-semîu'l-alîm" duasının sabah ve akşam üçer defa okunması, Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçen rivayetlere dayanan bir uygulamadır.
Allah'ın 99 ismini zikretmek de günlük zikrin bir parçası olabilir. Hadislerde Esmaül Hüsna'yı sayıp ezberleyenin cennete gireceği müjdelenmiştir; bu rivayet Buhârî ve Müslim'de yer alır. Ancak her ismin kaç defa tekrar edileceğine dair hadis kaynaklarında belirlenmiş sabit bir sayı bulunmaz.
Uygulamada genellikle bir veya birkaç isim seçilip anlamı düşünülerek tekrar edilir. Örneğin "Ya Gaffar" (çok bağışlayan), "Ya Rezzak" (rızık veren), "Ya Şafi" (şifa veren) gibi isimler, içinde bulunulan duruma göre seçilebilir. Bu seçim bir tercih meselesidir; kaynakta belirli bir ismin belirli sayıda tekrar edilmesini zorunlu kılan bir kural yoktur.
Namazların ardından okunan tesbihat gibi hadislerde sayısı geçen zikirler dışında, genel zikir için sabit bir tekrar sayısı dinî kaynaklarda belirlenmemiştir. "Falanca zikri 41 defa oku", "21 gün devam et" gibi ifadeler güvenilir hadis kaynaklarında yer almaz; bunlar halk arasında yaygınlaşmış uygulamalardır.
Önemli olan, zikri düzenli ve bilinçli biçimde sürdürmektir. Kaynaklarda sayı geçen yerlerde o sayıya uymak, geçmeyenlerde ise kişinin kendi takatiyle devam etmesi yeterlidir.
Zikir için abdest şart değildir. Kur'an okumak için abdest tavsiye edilse de zikir ve dua abdestsiz de yapılabilir. Fıkıh kaynaklarında zikrin abdest şartına bağlanmadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte abdestli olmak, ibadete hazırlık açısından tercih edilen bir durumdur.
Her ikisi de caizdir. Kur'an'da hem açıktan hem de gizlice zikredilmesinden söz edilir; İsra suresi 110. ayette "Ne yüksek sesle ne de çok kısık sesle dua edin, ikisi
Kur'an'da Allah'ı çokça zikretmek açıkça emredilir. Ahzab suresi 41. ayette "Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin" buyurulur. Hadislerde ise özellikle namazların ardından okunması tavsiye edilen belirli tesbihatlar aktarılmıştır. Günlük zikir bu iki kaynağa dayanır; tamamen serbest bir uygulama değil, sünnette yeri olan bir ibadettir.
Günlük Zikrin Temel Unsurları Nelerdir?
Zikir çekmek için özel bir mekân ya da ekipman şart değildir. Esas olan niyetin Allah rızası için olması ve dikkatın dağılmamasıdır. Geleneksel uygulamada tesbih kullanılır; ancak parmak uçlarıyla saymak da hadislerde geçen bir yöntemdir. Hz. Peygamber'in sahabîlere parmak uçlarıyla saymasını öğütlediğine dair rivayetler Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da yer almaktadır.
Zikir çekerken acele edilmemesi, her tekrarda anlamın farkında olunması tavsiye edilir. Ağız hareketleriyle sessizce ya da alçak sesle okunabilir; her ikisi de caizdir.
Namazların Ardından Hangi Zikirler Okunur?
Hadis kaynaklarında namazların ardından okunması tavsiye edilen tesbihat şu şekilde aktarılmıştır:
Sübhanallah — 33 defa
Elhamdülillah — 33 defa
Allahu Ekber — 33 defa
Bu üçünün ardından La ilahe illallahu vahdehu la şerike leh, lehu'l-mülkü ve lehu'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr cümlesiyle tamamlanması Müslim'de Hz. Ebû Hüreyre'den gelen rivayete dayanır. Bu tesbihat, günlük zikrin en sağlam kaynaklı bölümünü oluşturur.
Sabah ve Akşam Zikirleri Nasıl Yapılır?
Sabah ve akşam zikirleri, Kur'an ve hadislerde ayrı ayrı vurgulanan bir uygulamadır. Kehf suresi 28. ayette sabah ve akşam Rablerine dua edenlere uyulması tavsiye edilir. Hadis kaynaklarında ise sabah namazının ardından ve ikindi ile akşam arasında okunabilecek çeşitli dualar rivayet edilmiştir.
Sabah zikirlerinin en bilinenleri arasında Ayetü'l-Kürsî (Bakara suresi 255. ayet), İhlas, Felak ve Nas surelerinin üçer defa okunması yer alır. Bu uygulama Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de aktarılan rivayetlere dayanır. Akşam için de aynı sureler tavsiye edilmiştir.
Bunların yanı sıra "Bismillahillezi la yedurru mea'smihi şey'un fi'l-ardi ve la fi's-semai ve hüve's-semîu'l-alîm" duasının sabah ve akşam üçer defa okunması, Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçen rivayetlere dayanan bir uygulamadır.
Esmaül Hüsna ile Zikir Nasıl Yapılır?
Allah'ın 99 ismini zikretmek de günlük zikrin bir parçası olabilir. Hadislerde Esmaül Hüsna'yı sayıp ezberleyenin cennete gireceği müjdelenmiştir; bu rivayet Buhârî ve Müslim'de yer alır. Ancak her ismin kaç defa tekrar edileceğine dair hadis kaynaklarında belirlenmiş sabit bir sayı bulunmaz.
Uygulamada genellikle bir veya birkaç isim seçilip anlamı düşünülerek tekrar edilir. Örneğin "Ya Gaffar" (çok bağışlayan), "Ya Rezzak" (rızık veren), "Ya Şafi" (şifa veren) gibi isimler, içinde bulunulan duruma göre seçilebilir. Bu seçim bir tercih meselesidir; kaynakta belirli bir ismin belirli sayıda tekrar edilmesini zorunlu kılan bir kural yoktur.
Günlük Zikir İçin Belirli Bir Sayı Şart mı?
Namazların ardından okunan tesbihat gibi hadislerde sayısı geçen zikirler dışında, genel zikir için sabit bir tekrar sayısı dinî kaynaklarda belirlenmemiştir. "Falanca zikri 41 defa oku", "21 gün devam et" gibi ifadeler güvenilir hadis kaynaklarında yer almaz; bunlar halk arasında yaygınlaşmış uygulamalardır.
Önemli olan, zikri düzenli ve bilinçli biçimde sürdürmektir. Kaynaklarda sayı geçen yerlerde o sayıya uymak, geçmeyenlerde ise kişinin kendi takatiyle devam etmesi yeterlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Zikir çekmek için abdestli olmak gerekir mi?
Zikir için abdest şart değildir. Kur'an okumak için abdest tavsiye edilse de zikir ve dua abdestsiz de yapılabilir. Fıkıh kaynaklarında zikrin abdest şartına bağlanmadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte abdestli olmak, ibadete hazırlık açısından tercih edilen bir durumdur.
Zikir yüksek sesle mi okunmalı, sessiz mi?
Her ikisi de caizdir. Kur'an'da hem açıktan hem de gizlice zikredilmesinden söz edilir; İsra suresi 110. ayette "Ne yüksek sesle ne de çok kısık sesle dua edin, ikisi
