DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Çocuklar için kısa dualar derken kasıt genellikle şu: çocuğun kolayca ezberleyebileceği, günlük hayata uygun, anlamlı ve kaynağı sağlam birkaç dua. Bunların büyük bölümü zaten Kur'an'da ve Peygamberimiz'in (s.a.v.) sünnetinde yer alıyor; yani çocuklara öğretmek için ayrıca bir şey uydurmaya gerek yok. Aşağıda hem Kur'an'dan hem hadis kaynaklarından gelen, kısa ve çocukların rahatlıkla öğrenebileceği duaları bir araya getirdim.
Kur'an'daki dua cümleleri hem kısa hem de anlam bakımından son derece güçlüdür. Çocuklar bu duaları önce ezberler, zamanla anlamını kavrar.
Rabbena duaları bu konuda en işlevli örneklerdir. Özellikle şu iki dua hem kısa hem de her yaştan çocuğun öğrenebileceği yapıdadır:
Rabbena atina fid'dünya haseneten...
Arapça:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Rabbenâ âtinâ fid'dünyâ haseneten ve fil'âhirati haseneten ve kınâ azâben'nâr.
Anlamı:
"Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver. Bizi cehennem azabından koru."
Kaynağı: Bakara Suresi, 201. ayet
Bu dua kısa, ritmi kolay ve anlamı çok kapsamlı. Küçük çocuklar bile birkaç tekrarda ezberleyebilir.
Rabbişrah li sadri...
Arapça:
رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي
Okunuşu:
Rabbi'şrah lî sadrî, ve yessir lî emrî.
Anlamı:
"Rabbim! Göğsümü aç, işimi kolaylaştır."
Kaynağı: Tâhâ Suresi, 25–26. ayetler
Hz. Musa'nın Allah'a yaptığı bu dua, özellikle sınav, okul ya da zor bir iş öncesinde çocuklara öğretmek için çok uygun. Hem kısa hem de bağlamı anlatıldığında çocukların zihninde kolayca yer ediyor.
Çocukların günlük rutinine girebilecek, hadis kaynaklarında yer alan kısa dualar da var. Bunlar sabah-akşam, yemek öncesi-sonrası ya da uyku öncesi için okunabilir.
Yemek öncesi: Besmele yani "Bismillah" demek, hadis kaynaklarında yemek başında tavsiye edilen bir uygulamadır. (Ebu Davud, Et'ime 15) Çocuklar bunu zaten bilir ama anlamını öğrenmek fark yaratır: "Allah'ın adıyla" demek, yapılan işe O'nun adını katmaktır.
Yemek sonrası:
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ minel müslimîn.
Anlamı:
"Bizi doyuran, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamd olsun."
Kaynağı: Ebu Davud, Et'ime 52; Tirmizî, Da'avât 56
Uyku öncesi:
Okunuşu:
Bismike'llâhümme emûtü ve ahyâ.
Anlamı:
"Allah'ım! Senin adınla ölür (uyur) ve dirilir (uyanırım)."
Kaynağı: Buhârî, Deavât 7
Bu dua uyku öncesi Hz. Peygamber'in okuduğu rivayetlere dayanır. Çocuklara yatmadan önce öğretmek hem anlam hem de alışkanlık açısından değerlidir.
Önce kısa tut. Uzun duaları bölüp parça parça öğretmek yerine baştan kısa olanı seçmek daha verimli. Yukarıdaki duaların hiçbiri beş satırı geçmiyor.
Anlamını anlat. Sadece ezberlettirilen bir dua zamanla anlamsız bir ses dizisine dönüşebilir. Çocuk "Rabbim işimi kolaylaştır" dediğinde ne istediğini bilirse dua onun için gerçek anlam taşır.
Günlük hayata bağla. Yemekte besmele, yatarken uyku duası, okuldan önce "Rabbi'şrah" gibi duaları rutine yerleştirmek ezberi de pekiştirir, alışkanlığı da oluşturur.
Zorlamak yerine örnek ol. Çocuklar dua etmeyi çoğunlukla ebeveynlerini ya da büyüklerini izleyerek öğrenir. Dua eden bir ortamda büyüyen çocuk duayı doğal bir ihtiyaç olarak benimser.
Besmele ve ardından Fatiha Suresi genellikle ilk öğretilen dua ve sure olarak öne çıkar. Fatiha her namazda okunan temel bir sure olmakla birlikte başlı başına bir dua niteliği taşır; içinde hamd, yalnızca Allah'a kulluk ve doğru yola iletilme isteği yer alır. Kısa ve ritmik yapısı sayesinde küçük çocuklar bile kolayca ezberleyebilir.
Kur'an duaları ve hadislerde rivayet edilen dualar Arapçadır; bunları Arapça öğrenmek asıl olanıdır. Ancak anlamı bilmeden sadece sesi ezberlem
Çocuklara Öğretilebilecek Kur'an Duaları
Kur'an'daki dua cümleleri hem kısa hem de anlam bakımından son derece güçlüdür. Çocuklar bu duaları önce ezberler, zamanla anlamını kavrar.
Rabbena duaları bu konuda en işlevli örneklerdir. Özellikle şu iki dua hem kısa hem de her yaştan çocuğun öğrenebileceği yapıdadır:
Rabbena atina fid'dünya haseneten...
Arapça:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Rabbenâ âtinâ fid'dünyâ haseneten ve fil'âhirati haseneten ve kınâ azâben'nâr.
Anlamı:
"Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver. Bizi cehennem azabından koru."
Kaynağı: Bakara Suresi, 201. ayet
Bu dua kısa, ritmi kolay ve anlamı çok kapsamlı. Küçük çocuklar bile birkaç tekrarda ezberleyebilir.
Rabbişrah li sadri...
Arapça:
رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي
Okunuşu:
Rabbi'şrah lî sadrî, ve yessir lî emrî.
Anlamı:
"Rabbim! Göğsümü aç, işimi kolaylaştır."
Kaynağı: Tâhâ Suresi, 25–26. ayetler
Hz. Musa'nın Allah'a yaptığı bu dua, özellikle sınav, okul ya da zor bir iş öncesinde çocuklara öğretmek için çok uygun. Hem kısa hem de bağlamı anlatıldığında çocukların zihninde kolayca yer ediyor.
Günlük Hayata Uygun Kısa Dualar
Çocukların günlük rutinine girebilecek, hadis kaynaklarında yer alan kısa dualar da var. Bunlar sabah-akşam, yemek öncesi-sonrası ya da uyku öncesi için okunabilir.
Yemek öncesi: Besmele yani "Bismillah" demek, hadis kaynaklarında yemek başında tavsiye edilen bir uygulamadır. (Ebu Davud, Et'ime 15) Çocuklar bunu zaten bilir ama anlamını öğrenmek fark yaratır: "Allah'ın adıyla" demek, yapılan işe O'nun adını katmaktır.
Yemek sonrası:
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ minel müslimîn.
Anlamı:
"Bizi doyuran, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamd olsun."
Kaynağı: Ebu Davud, Et'ime 52; Tirmizî, Da'avât 56
Uyku öncesi:
Okunuşu:
Bismike'llâhümme emûtü ve ahyâ.
Anlamı:
"Allah'ım! Senin adınla ölür (uyur) ve dirilir (uyanırım)."
Kaynağı: Buhârî, Deavât 7
Bu dua uyku öncesi Hz. Peygamber'in okuduğu rivayetlere dayanır. Çocuklara yatmadan önce öğretmek hem anlam hem de alışkanlık açısından değerlidir.
Çocuklara Dua Öğretirken Nelere Dikkat Edilmeli
Önce kısa tut. Uzun duaları bölüp parça parça öğretmek yerine baştan kısa olanı seçmek daha verimli. Yukarıdaki duaların hiçbiri beş satırı geçmiyor.
Anlamını anlat. Sadece ezberlettirilen bir dua zamanla anlamsız bir ses dizisine dönüşebilir. Çocuk "Rabbim işimi kolaylaştır" dediğinde ne istediğini bilirse dua onun için gerçek anlam taşır.
Günlük hayata bağla. Yemekte besmele, yatarken uyku duası, okuldan önce "Rabbi'şrah" gibi duaları rutine yerleştirmek ezberi de pekiştirir, alışkanlığı da oluşturur.
Zorlamak yerine örnek ol. Çocuklar dua etmeyi çoğunlukla ebeveynlerini ya da büyüklerini izleyerek öğrenir. Dua eden bir ortamda büyüyen çocuk duayı doğal bir ihtiyaç olarak benimser.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuklara ilk öğretilmesi gereken dua hangisidir?
Besmele ve ardından Fatiha Suresi genellikle ilk öğretilen dua ve sure olarak öne çıkar. Fatiha her namazda okunan temel bir sure olmakla birlikte başlı başına bir dua niteliği taşır; içinde hamd, yalnızca Allah'a kulluk ve doğru yola iletilme isteği yer alır. Kısa ve ritmik yapısı sayesinde küçük çocuklar bile kolayca ezberleyebilir.
Çocuklar için dua metni Arapça mı olmalı, Türkçe mi?
Kur'an duaları ve hadislerde rivayet edilen dualar Arapçadır; bunları Arapça öğrenmek asıl olanıdır. Ancak anlamı bilmeden sadece sesi ezberlem
