DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Başına bela gelince okunabilecek en temel dua, Kur'an'da yer alan ve musibete uğrayan kişinin söylemesi öğretilen "İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn" ifadesidir. Buna ek olarak Hz. Peygamber'den rivayet edilen çeşitli dualar da bu durumda okunabilir. Hangi duanın seçileceği, belânın niteliğine ve kişinin içinde bulunduğu hâle göre değişebilir.
Bela kavramı İslam'da oldukça geniş bir anlam taşır. Hastalık, kayıp, geçim sıkıntısı, korku, haksızlığa uğrama veya ani bir felaket bunların hepsi bela kapsamında değerlendirilebilir. Bu nedenle tek bir duadan söz etmek yerine, farklı bela türlerine ve bağlamlara göre kaynaklı duaları ele almak daha doğru olur.
Kur'an-ı Kerim, musibete uğrayan kişinin ne söyleyeceğini doğrudan öğretir. Bakara Suresi 156. ayet şöyledir:
Arapça:
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ
Okunuşu:
İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn.
Anlamı:
"Şüphesiz biz Allah'a aidiz ve şüphesiz O'na döneceğiz."
Kaynağı:
Bakara Suresi, 2:156
Bu ayet yalnızca ölüm haberinde değil, her türlü musibet ve sıkıntı anında söylenebilir. Ayet, devamında bu ifadeyi söyleyenlerin Allah'ın rahmet ve hidayetine nail olacağını bildirir (Bakara, 2:157). Müfessirler bu iki ayeti, belaya sabır ve teslimiyetle karşılık vermenin Kur'anî ifadesi olarak değerlendirmiştir.
Hadis kaynaklarında sıkıntı ve bela anlarına özgü çeşitli dualar yer almaktadır.
Sıkıntı ve üzüntü anında okunabilecek dualardan biri Müslim'de geçmektedir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ وَابْنُ عَبْدِكَ وَابْنُ أَمَتِكَ، نَاصِيَتِي بِيَدِكَ، مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ، عَدْلٌ فِيَّ قَضَاؤُكَ، أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ، أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ، أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ، أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ، أَنْ تَجْعَلَ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِي، وَنُورَ صَدْرِي، وَجَلَاءَ حُزْنِي، وَذَهَابَ هَمِّي
Okunuşu:
Allâhümme innî abdüke vebnu abdike vebnu emetike, nâsıyetî bi-yedike, mâdin fiyye hükmüke, adlün fiyye kadâüke, es'elüke bi-külli ismin hüve leke semmeyte bihî nefseke, ev enzeltehu fî kitâbike, ev allemtehu ehaden min halkike, evisteserte bihî fî ilmil-ğaybi indeke, en tec'alel-kur'âne rebîa kalbî, ve nûra sadrî, ve celâe huznî, ve zehâbe hemmî.
Anlamı:
"Allah'ım! Ben senin kulun, kulunun oğlu ve cariyenin oğluyum. Alnım senin elindedir. Hakkımda hükmün geçerlidir. Hakkımdaki hükmün adildir. Sana, kendine verdiğin ya da kitabında indirdiğin ya da yarattıklarından birine öğrettiğin ya da gayb ilminde yalnız kendin için sakladığın her isminle yalvarıyorum: Kur'an'ı kalbimin baharı, göğsümün nuru, hüznümün gidericisi ve sıkıntımın dağıtıcısı kıl."
Kaynağı:
Ahmed b. Hanbel, Müsned; İbn Hibbân, Sahîh. Hadis, Enes b. Mâlik'ten rivayet edilmiştir. Hadis kaynaklarında bu duayı okuyanın Allah'ın hüznünü gidereceğine dair müjde bildirilmiştir.
Bir tehlike, korku veya ani bir sıkıntıyla karşılaşıldığında Hz. Peygamber'in şu duayı okuduğu rivayet edilmektedir:
Arapça:
حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ
Okunuşu:
Hasbünallâhu ve ni'mel-vekîl.
Anlamı:
"Allah bize yeter; O ne güzel vekîldir."
Kaynağı:
Buhârî, Sahîh; Âl-i İmrân Suresi, 3:173
Bu ifade hem Kur'an'da geçen bir ayet hem de Hz. İbrahim ile Hz. Muhammed'in sıkıntı anlarında söylediği rivayet edilen bir dua cümlesidir. Buhârî'de Hz. İbrahim'in ateşe atıldığında, sahabîlerin ise Uhud'dan sonra düşman ordusuna karşı yürürken bu ifadeyi söylediği aktarılmıştır.
Bela kavramı İslam'da oldukça geniş bir anlam taşır. Hastalık, kayıp, geçim sıkıntısı, korku, haksızlığa uğrama veya ani bir felaket bunların hepsi bela kapsamında değerlendirilebilir. Bu nedenle tek bir duadan söz etmek yerine, farklı bela türlerine ve bağlamlara göre kaynaklı duaları ele almak daha doğru olur.
"İnnâ lillâh" Ayeti: Musibette Okunacak Temel Dua
Kur'an-ı Kerim, musibete uğrayan kişinin ne söyleyeceğini doğrudan öğretir. Bakara Suresi 156. ayet şöyledir:
Arapça:
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ
Okunuşu:
İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn.
Anlamı:
"Şüphesiz biz Allah'a aidiz ve şüphesiz O'na döneceğiz."
Kaynağı:
Bakara Suresi, 2:156
Bu ayet yalnızca ölüm haberinde değil, her türlü musibet ve sıkıntı anında söylenebilir. Ayet, devamında bu ifadeyi söyleyenlerin Allah'ın rahmet ve hidayetine nail olacağını bildirir (Bakara, 2:157). Müfessirler bu iki ayeti, belaya sabır ve teslimiyetle karşılık vermenin Kur'anî ifadesi olarak değerlendirmiştir.
Hz. Peygamber'den Rivayet Edilen Bela Duaları
Hadis kaynaklarında sıkıntı ve bela anlarına özgü çeşitli dualar yer almaktadır.
Sıkıntı ve üzüntü anında okunabilecek dualardan biri Müslim'de geçmektedir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ وَابْنُ عَبْدِكَ وَابْنُ أَمَتِكَ، نَاصِيَتِي بِيَدِكَ، مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ، عَدْلٌ فِيَّ قَضَاؤُكَ، أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ، أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ، أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ، أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ، أَنْ تَجْعَلَ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِي، وَنُورَ صَدْرِي، وَجَلَاءَ حُزْنِي، وَذَهَابَ هَمِّي
Okunuşu:
Allâhümme innî abdüke vebnu abdike vebnu emetike, nâsıyetî bi-yedike, mâdin fiyye hükmüke, adlün fiyye kadâüke, es'elüke bi-külli ismin hüve leke semmeyte bihî nefseke, ev enzeltehu fî kitâbike, ev allemtehu ehaden min halkike, evisteserte bihî fî ilmil-ğaybi indeke, en tec'alel-kur'âne rebîa kalbî, ve nûra sadrî, ve celâe huznî, ve zehâbe hemmî.
Anlamı:
"Allah'ım! Ben senin kulun, kulunun oğlu ve cariyenin oğluyum. Alnım senin elindedir. Hakkımda hükmün geçerlidir. Hakkımdaki hükmün adildir. Sana, kendine verdiğin ya da kitabında indirdiğin ya da yarattıklarından birine öğrettiğin ya da gayb ilminde yalnız kendin için sakladığın her isminle yalvarıyorum: Kur'an'ı kalbimin baharı, göğsümün nuru, hüznümün gidericisi ve sıkıntımın dağıtıcısı kıl."
Kaynağı:
Ahmed b. Hanbel, Müsned; İbn Hibbân, Sahîh. Hadis, Enes b. Mâlik'ten rivayet edilmiştir. Hadis kaynaklarında bu duayı okuyanın Allah'ın hüznünü gidereceğine dair müjde bildirilmiştir.
Korku ve Tehlike Anında Okunabilecek Dua
Bir tehlike, korku veya ani bir sıkıntıyla karşılaşıldığında Hz. Peygamber'in şu duayı okuduğu rivayet edilmektedir:
Arapça:
حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ
Okunuşu:
Hasbünallâhu ve ni'mel-vekîl.
Anlamı:
"Allah bize yeter; O ne güzel vekîldir."
Kaynağı:
Buhârî, Sahîh; Âl-i İmrân Suresi, 3:173
Bu ifade hem Kur'an'da geçen bir ayet hem de Hz. İbrahim ile Hz. Muhammed'in sıkıntı anlarında söylediği rivayet edilen bir dua cümlesidir. Buhârî'de Hz. İbrahim'in ateşe atıldığında, sahabîlerin ise Uhud'dan sonra düşman ordusuna karşı yürürken bu ifadeyi söylediği aktarılmıştır.
