SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
Kur'an-ı Kerim'de pek çok ayet doğrudan dua cümlesi içerir; bunların bir kısmı peygamberlerin dilinden aktarılmış, bir kısmı ise Allah'ın kullarına öğrettiği dua ifadeleridir. Fatiha Suresi, Bakara'nın son ayetleri, çeşitli peygamber duaları ve "Rabbenâ" ile başlayan ayetler bu kategorinin en bilinen örnekleridir. Kur'an'daki dua ayetleri hem ibadet hem de günlük hayatta rehber niteliği taşıdığından bu ayetleri tanımak, doğrudan Kur'an'dan beslenen bir dua hayatı kurmak isteyenler için önemli bir başlangıç noktasıdır.
Kur'an, tek tip bir kitap değil; içinde emir, yasak, kıssa, teoloji ve dua bir arada akan çok katmanlı bir metin. Bu yüzden "dua ayeti" derken kastettiğimiz şeyi biraz netleştirmek gerekiyor: Bir ayet ya doğrudan dua cümlesi içeriyor, yani Allah'a yönelik bir hitap barındırıyor ya da bir peygamberin duasını aktarıyor ya da müminlere dua öğretiyor. Bu üç kategoriye giren ayetlerin sayısı oldukça fazla. Aşağıda bu kategorileri örnekleriyle birlikte ele aldık.
Fatiha Suresi, Kur'an'ın açılış suresi olmakla birlikte özünde tam anlamıyla bir duadır. "İhdinas sırâtal mustakîm" yani "Bizi doğru yola ilet" cümlesi, Allah'a yönelen doğrudan bir istektir. Surenin tamamı, Allah'ı övmek ve O'ndan hidayet dilemek üzerine kurulu olduğundan Kur'an'daki en kapsamlı dua ayetleri topluluğu olarak değerlendirilebilir. Her namazda en az on yedi defa okunuyor olması, bu surenin ne denli merkezi bir yere sahip olduğunu gösteriyor.
Kur'an'da "Rabbenâ" yani "Ey Rabbimiz" ifadesiyle başlayan çok sayıda dua ayeti bulunur. Bunlar müminlerin diliyle ya da peygamberlerin ağzından aktarılan, Allah'a yönelik doğrudan yakarışlardır. En çok bilinen örnekler şunlardır:
Bakara Suresi 201. ayet:
Arapça: رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu: Rabbenâ âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fil-âhirati haseneten ve kınâ azâben-nâr.
Anlamı: "Rabbimiz, bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateşin azabından koru."
Kaynağı: Bakara Suresi, 201. ayet.
Bakara Suresi 286. ayet (Âmenerresûlü'nün son kısmı):
Arapça: رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا
Okunuşu: Rabbenâ lâ tuâhıznâ in nesînâ ev ahta'nâ.
Anlamı: "Rabbimiz, unutur ya da yanılırsak bizi sorumlu tutma."
Kaynağı: Bakara Suresi, 286. ayet.
Âl-i İmrân Suresi 8. ayet:
Arapça: رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً
Okunuşu: Rabbenâ lâ tuzığ kulûbenâ ba'de iz hedeytenâ veheb lenâ min ledünke rahmeh.
Anlamı: "Rabbimiz, bizi doğru yola ilettikten sonra kalplerimizi saptırma; bize katından bir rahmet bağışla."
Kaynağı: Âl-i İmrân Suresi, 8. ayet.
Kur'an, birçok peygamberin duasını doğrudan aktarır. Bunlar hem tarihî bir belge hem de bizim için örnek dua metinleridir.
Hz. İbrahim'in duası Bakara Suresi 127-128. ayetlerde geçer; Kâbe'nin inşası sırasında "Rabbimiz, bizden kabul et; şüphesiz sen hakkıyla işitensin, hakkıyla bilensin" diye dua ettiği aktarılır. Hz. Yunus'un balığın karnındaki duası Enbiyâ Suresi 87. ayette yer alır:
Arapça: لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
Okunuşu: Lâ ilâhe illâ ente subhâneke innî kuntu minez-zâlimîn.
Anlamı: "Senden başka ilah yoktur, seni tenzih ederim; gerçekten ben zalimlerden oldum."
Kaynağı: Enbiyâ Suresi, 87. ayet.
Hz. Süleyman'ın şükür ve istikamet duası Neml Suresi 19. ayette, Hz. Zekeriya'nın evlat duası Âl-i İmrân Suresi 38. ayette, Hz. Eyyub'un sıkıntıdan kurtuluş duası Enbiyâ Suresi 83. ayette geçer. Bu duaların her biri farklı bir insan hâlini, farklı bir ihtiyacı dile getirir; bu yüzden Kur'an'ın dua repertuvarı son derece geniş bir insanî yelpazeyi kapsar.
Bakara Suresi'nin son iki ayeti olan 285 ve 286. ay
Kur'an, tek tip bir kitap değil; içinde emir, yasak, kıssa, teoloji ve dua bir arada akan çok katmanlı bir metin. Bu yüzden "dua ayeti" derken kastettiğimiz şeyi biraz netleştirmek gerekiyor: Bir ayet ya doğrudan dua cümlesi içeriyor, yani Allah'a yönelik bir hitap barındırıyor ya da bir peygamberin duasını aktarıyor ya da müminlere dua öğretiyor. Bu üç kategoriye giren ayetlerin sayısı oldukça fazla. Aşağıda bu kategorileri örnekleriyle birlikte ele aldık.
Fatiha Suresi: Her Namazda Okunan Dua
Fatiha Suresi, Kur'an'ın açılış suresi olmakla birlikte özünde tam anlamıyla bir duadır. "İhdinas sırâtal mustakîm" yani "Bizi doğru yola ilet" cümlesi, Allah'a yönelen doğrudan bir istektir. Surenin tamamı, Allah'ı övmek ve O'ndan hidayet dilemek üzerine kurulu olduğundan Kur'an'daki en kapsamlı dua ayetleri topluluğu olarak değerlendirilebilir. Her namazda en az on yedi defa okunuyor olması, bu surenin ne denli merkezi bir yere sahip olduğunu gösteriyor.
"Rabbenâ" ile Başlayan Dua Ayetleri
Kur'an'da "Rabbenâ" yani "Ey Rabbimiz" ifadesiyle başlayan çok sayıda dua ayeti bulunur. Bunlar müminlerin diliyle ya da peygamberlerin ağzından aktarılan, Allah'a yönelik doğrudan yakarışlardır. En çok bilinen örnekler şunlardır:
Bakara Suresi 201. ayet:
Arapça: رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu: Rabbenâ âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fil-âhirati haseneten ve kınâ azâben-nâr.
Anlamı: "Rabbimiz, bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateşin azabından koru."
Kaynağı: Bakara Suresi, 201. ayet.
Bakara Suresi 286. ayet (Âmenerresûlü'nün son kısmı):
Arapça: رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا
Okunuşu: Rabbenâ lâ tuâhıznâ in nesînâ ev ahta'nâ.
Anlamı: "Rabbimiz, unutur ya da yanılırsak bizi sorumlu tutma."
Kaynağı: Bakara Suresi, 286. ayet.
Âl-i İmrân Suresi 8. ayet:
Arapça: رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً
Okunuşu: Rabbenâ lâ tuzığ kulûbenâ ba'de iz hedeytenâ veheb lenâ min ledünke rahmeh.
Anlamı: "Rabbimiz, bizi doğru yola ilettikten sonra kalplerimizi saptırma; bize katından bir rahmet bağışla."
Kaynağı: Âl-i İmrân Suresi, 8. ayet.
Peygamberlerin Duaları Olarak Geçen Ayetler
Kur'an, birçok peygamberin duasını doğrudan aktarır. Bunlar hem tarihî bir belge hem de bizim için örnek dua metinleridir.
Hz. İbrahim'in duası Bakara Suresi 127-128. ayetlerde geçer; Kâbe'nin inşası sırasında "Rabbimiz, bizden kabul et; şüphesiz sen hakkıyla işitensin, hakkıyla bilensin" diye dua ettiği aktarılır. Hz. Yunus'un balığın karnındaki duası Enbiyâ Suresi 87. ayette yer alır:
Arapça: لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
Okunuşu: Lâ ilâhe illâ ente subhâneke innî kuntu minez-zâlimîn.
Anlamı: "Senden başka ilah yoktur, seni tenzih ederim; gerçekten ben zalimlerden oldum."
Kaynağı: Enbiyâ Suresi, 87. ayet.
Hz. Süleyman'ın şükür ve istikamet duası Neml Suresi 19. ayette, Hz. Zekeriya'nın evlat duası Âl-i İmrân Suresi 38. ayette, Hz. Eyyub'un sıkıntıdan kurtuluş duası Enbiyâ Suresi 83. ayette geçer. Bu duaların her biri farklı bir insan hâlini, farklı bir ihtiyacı dile getirir; bu yüzden Kur'an'ın dua repertuvarı son derece geniş bir insanî yelpazeyi kapsar.
Bakara Suresi'nin Son İki Ayeti: Âmenerresûlü
Bakara Suresi'nin son iki ayeti olan 285 ve 286. ay
